Chúng ta ai cÛng bi‰t r¢ng sÓng ª các nܧc TÜ Bän nhÜ Hoa Kÿ, Úc, Canada v..v..chuyŒn làm æn buôn bán là chuyŒn ai muÓn tham gia ÇŠu có th‹ và n‰u bi‰t làm æn thì chä mÃy lúc trª thành giÀu có. TØ ngày miŠn Nam ViŒt Nam xøp Ç° ljn nay Çã sušt soát m¶t th‰ hŒ, hi‹u theo quan niŒm cûa ngÜ©i Á ñông chúng ta (là 30 næm) nhiŠu ngÜ©i ViŒt sÓng ª Hoa Kÿ nay Çã trª thành triŒu phú, tin tÙc loan täi trên các báo ViŒt ng» ª Hoa Kÿ cho hay là sÓ triŒu phú ngÜ©i MÏ gÓc ViŒt hiŒn có hàng træm và m§i Çây còn có cä m¶t t› phú là ông Trung DÛng sÓng ª B¡c Cali, vùng thung lÛng ÇiŒn tº, còn g†i là thung lÛng hoa vàng.
NhiŠu ngÜ©i ViŒt ª MÏ, ª Úc, ª Canada v..v.. cÛng Çã Çem tiŠn vŠ ViŒt Nam ÇÀu tÜ, làm æn. Có ngÜ©i thành công, có ngÜ©i bÎ såt nghiŒp. Nhà nܧc C¶ng Sän ViŒt Nam (CSVN) thì rÃt muÓn nh»ng ViŒt kiŠu này Çem tiŠn vŠ ÇÀu tÜ ª trong nܧc. H† mª chi‰n dÎch dø d‡, m©i g†i. Khi xÜa h† tØng chºi nh»ng ngÜ©i ViŒt bÕ nܧc ra Çi là b†n phän quÓc, b†n chåy theo ôm chân lj quÓc, b†n æn bÖ thØa s»a c¥n v..v.. và v..v..NhÜng tØ khi h† nhÆn chân r¢ng b†n "phän quÓc" Çó giÀu qúa thì luÆn ÇiŒu cûa h† thay Ç°i h£n, h† Ç°i cách g†i tØ b†n phän quÓc thành ViŒt kiŠu rÒi thân thi‰t hÖn "khúc ru¶t ngàn d¥m", thoåt ÇÀu h† áp døng chính sách 2 giá cܧc cho bÃt cÙ ai vŠ nܧc sº døng các tiŒn nghi trong nܧc, tØ giá vé máy bay, gía vé các phÜÖng tiŒn chuyên chª khác ljn khách sån, nhà hàng v..v..ngoåi kiŠu nói chung và m†i loåi ViŒt kiŠu nói riêng ÇŠu phäi chi trä gía gÃp Çôi ngÜ©i trong nܧc. Nay thì m†i chuyŒn thay Ç°i, ai cÛng nhÜ ai, trong hay ngoài nܧc ÇŠu ÇÜ®c hܪng cùng m¶t giá bi‹u giÓng nhau.
Các nhà bình luÆn chính trÎ thì bäo r¢ng CSVN vì muÓn sÓng còn Çã phäi thay Ç°i ngày càng nhiŠu hÖn cho phù h®p v§i xu th‰ cûa th©i Çåi, các nhà kinh t‰ thì d¿a trên nh»ng quy luÆt vŠ kinh t‰ thÎ trÜ©ng bäo r¢ng CSVN phäi thay Çôi n‰u không chúng không th‹ hܪng tÓi Ça nh»ng l®i ích cûa hoåt Ƕng thÎ trÜ©ng Çem låi. Nh»ng ngÜ©i chÓng c¶ng tích c¿c thì d¿a trên nh»ng nhÆn xét cûa m¶t sÓ nhân vÆt n°i ti‰ng nhÜ Wallessa, c¿u lãnh tø nghiŒp Çoàn Ba Lan, Gobachev, c¿u T°ng ThÓng Nga v..v..và cho r¢ng Công Sän là loåi bÃt khä thay Ç°i, bän chÃt cûa chúng là khûng bÓ, trong qúa khÙ b¢ng vào phÜÖng pháp khûng bÓ có hŒ thÓng và kÏ thuÆt khûng bÓ tinh vi mà chúng thành công nên chÌ có cách duy nhÃt là loåi bÕ chúng và thay th‰ b¢ng m¶t ch‰ Ƕ khác tÓt hÖn mà thôi.
GÀn m¶t træm næm trܧc Çây khi Albert Einstein ÇÜa ra lš thuy‰t tÜÖng ÇÓi thì không có nhà khoa h†c nào nghï r¢ng m†i bi‰n chuy‹n trong tr©i ÇÃt ÇŠu có th‹ bÎ chi phÓi bªi thuy‰t do Einstein ÇÜa ra h‰t. TØ nhÆn ÇÎnh trên ta có th‹ rút ra m¶t nghi vÃn là chÜa h£n C¶ng Sän không th‹ thay Ç°i, nó có th‹ không Ç°i th‹ Ƕt ng¶t tØ xÃu sang tÓt, nhÜng có th‹ tØ tØ bi‰n dång tØ xÃu thành ít xÃu ljn khá hÖn rÒi m§i bi‰n dång h£n thành m¶t loåi m§i tÓt hÖn hay nói Çúng hÖn là mÃt h£n "chÃt" C¶ng Sän cûa nó. ñây chính là con ÇÜ©ng mà chính b†n CSVN Çang muÓn theo. Chúng tØ khi chi‰m ÇÜ®c chính quyŠn vào tay thì nói theo ki‹u Marchiavel, nhà tÜ tܪng cûa th©i c° Çåi thì chính trÎ giÓng nhÜ ma túy, không dính vào thì thôi, Çã dính vào thì khó bÕ l¡m, nhÃt là trong vai trò n¡m gi» quyŠn l¿c Çã n¡m ÇÜ®c thì chä ai chÎu buông ra nhÜ©ng cho ngÜ©i khác h‰t. NhÃt là nhÜ©ng cho kÈ khác thì chính s¿ an toàn cûa bän thân mình së không có gì bäo Çäm h‰t. ñây chính là lš do mà b†n cÀm quyŠn ª B¡c B¶ Phû nhÃt ÇÎnh bám ch¥t không chÎu buông lÕng cái quyŠn l¿c mà chúng Çang n¡m trong tay.
V§i m¶t sÓ nhà kinh t‰ khác, nhÃt là các nhà kinh t‰ phÜÖng Tây, h† tin r¢ng kinh t‰ chÌ th¿c s¿ phát tri‹n khi chính trÎ ÇÜ®c thay Ç°i song hành phù h®p v§i nh»ng bi‰n Ç°i cûa nŠn kinh t‰ thÎ trÜ©ng. Bªi th‰ t° chÙc WTO Çòi hÕi quÓc gia muÓn gia nhÆp phäi thÕa mãn nh»ng Çòi hÕi cæn bän vŠ luÆt pháp, vŠ sinh hoåt xã h¶i, sinh hoåt chính trÎ cho phù h®p v§i nh»ng hoåt Ƕng cûa sinh hoåt kinh t‰.
Næm 2001 Trung QuÓc Çã ÇÜ®c gia nhÆp WTO và trong th©i gian qua, m†i ngÜ©i ÇŠu thÃy rõ Trung QuÓc v§i chû thuy‰t C¶ng Sän làm chÌ hܧng là d¿a trên giai cÃp công nông làm cæn bän Çã phäi thay Ç°i thành 3 thành phÀn nay là Công - Nông - ThÜÖng (thÆt s¿ trong th¿c t‰ là 4 thành phÀn : Công-Nông-Trí-ThÜÖng). Nói khác Çi cæn bän cûa lš thuy‰t C¶ng Sän Çã th¿c s¿ bi‰n mÃt, ngày nay ª Trung QuÓc nó chÌ còn cái "vÕ" C¶ng Sän mà thôi, nhÜ th‰ chä mÃy chÓc nó së mÃt luôn cái "vÕ" Çó khi mà hình thÙc chính quyŠn Ça nguyên xuÃt hiŒn thì dù g†i nó là gì chæng n»a ai cÛng phäi chÃp nhÆn là Çó không th‹ g†i là ch‰ Ƕ C¶ng Sän ÇÜ®c n»a.
VŠ m¥t kinh t‰ và thÜÖng måi thuÀn túy, thÎ trÜ©ng Trung QuÓc v§i 1.3 t› ngÜ©i tiêu thø là m¶t thÎ trÜ©ng béo bª mà không nhà kinh doanh nào nhìn vào không thèm thuÒng nhÕ rãi ra h‰t. ThÆt vÆy ta thº xem m¶t thí dø nhÕ nhÜ sau : môt thÜÖng gia Çem sän phÄm vào bán ª thÎ trÜ©ng Trung QuÓc, giä thº sau khi trØ m†i chi phí tØ gía thành sän xuÃt, gía cܧc chuyên chª, m†i loåi thu‰ má, k‹ luôn cä nh»ng sÓ tiŠn cÀn phäi "lì xì" Ç‹ hàng cûa ông trót l†t t§i tay ngÜ©i tiêu thø. M‡i ÇÖn vÎ hàng bán Çi ông ta thu ÇÜ®c mÙc l©i chÌ vÕn vËn có $1.00 Dollar mà thôi. Låi gÌa thº thêm là khÓi lÜ®ng hàng ông ta bán ÇÜ®c chÌ Çåt ljn mÙc 0.1% sÓ ngÜ©i tiêu thø ª Trung QuÓc (1.3 t›), tÙc là cÙ 1000 ngÜ©i thì chÌ có 1 ngÜ©i mua hàng cûa ông ta thì dù v§i k‰t qûa khiêm nhÜ®ng nhÜ th‰ ông ta cÛng Çã trª thành triŒu phú sau khi bán h‰t khÓi lÜ®ng hàng mà ông ta mang vào Trung QuÓc.
Qua thí dø tuy có tính cách thuÀn lš thuy‰t trên ta có th‹ thÃy ÇÜ®c lš do tåi sao các thÜÖng gia, kÏ nghŒ gia Tây phÜÖng hæm hª ljn Trung QuÓc làm æn và m¥c dù t° chÙc bäo vŒ nhân quyŠn th‰ gi§i cho r¢ng Trung QuÓc là nܧc có thành tích vŠ nhân quyŠn tÒì tŒ nhÃt th‰ gi§i, các nhà phê bình chính trÎ cho r¢ng Trung QuÓc là nܧc chÜa có dân chû, còn thi‰u thÙ này, thi‰u thÙ kia, cÀn phäi th‰ này, th‰ n† v..v.. và v..v.. nhÜng các nܧc Tây phÜÖng, nói Çúng hÖn các nhà làm thÜÖng måi vÅn Ç° xô vào Trung QuÓc Ç‹ làm æn. TØ hai thÆp niên trª låi Çây m¥c dù nh»ng bi‰n Ƕng vŠ kinh t‰ trong vùng và trên th‰ gi§i khi‰n ngay cä Çåi cÜ©ng kinh t‰ là NhÆt Bän cÛng xính vính và rÒng Á Châu nhÜ ñåi Hàn, Thái Lan "xÃc bÃc xang bang", Trung QuÓc vÅn yên °n phát tri‹n và v»ng ti‰n trên ÇÜ©ng phát tri‹n cho ljn nay bóng dáng m¶t Trung QuÓc, m¶t cÜ©ng quÓc kinh t‰, ÇÓi thû Çáng g©m không nh»ng cûa Hoa Kÿ mà cä khÓi ThÎ TrÜ©ng Chung Âu Châu Çã ngày càng hiŒn rõ.
NhiŠu ngÜ©i dã Çi tìm hi‹u lš do cûa viŒc các thÜÖng nhân Tây phÜÖng Ç° xô vào thÎ trÜ©ng tiêu thø l§n nhÃt th‰ gi§i này. ñÀu tháng Næm næm 2004 t© báo kinh t‰ Quän TrÎ ThÜÖng Måi Á Châu (Business Management Asia vi‰t t¡t là AMA), phát hành ª Úc Çã Çæng täi m¶t sÓ bài liên quan Çên vÃn ÇŠ nêu trên. Trong bài vi‰t này tôi xin tóm lÜ®c m¶t sÓ š ki‰n cûa m¶t nhà kinh doanh ngÜ©i Singapore, ông Anthony Teo, ông này tØng tÓt nghiŒp b¢ng MBA ª trÜ©ng ñåi H†c Harvard ª Hoa Kÿ, hiŒn Çäm nhÆn nhiŒm vø Phó Chû TÎch phòng thÜÖng måi cûa Singapore ª Hongkong.
Khi ÇÜ®c hÕi vŠ vÃn ÇŠ làm æn tåi Trung QuÓc ông Teo cho hay là các công ty Tây phÜÖng vào trung QuÓc làm æn không phäi là dÍ thành công, h† phäi h†c hÕi con ÇÜ©ng làm æn khó khæn, ch‡ nào h† së Çi sai ÇÜ©ng và làm sao tránh bÎ sa hÓ Ç‹ mà b¡t ÇÀu hoåt Ƕng thÜÖng måi cûa h† ª Trung QuÓc.
Trܧc h‰t ÇÜ®c hÕi : M¶t công ty Á Châu cÀn chú š ljn ÇiŠu gì trܧc khi xâm nhÆo thÎ trÜ©ng Trung QuÓc ?
Ông Teo cho hay : Trܧc khi gia nhÆp thÎ trÜ©ng Trung QuÓc bån cÀn sºa soån, bån phäi hi‹u là bån së tham gia cu¶c Çua ÇÜ©ng dài, không phäi là ÇÜ©ng dài trung hån mà là dài hån và bån cÀn phäi s¤n sàng chåy nhanh cùng lúc v§i s¿ thay Ç°i kÏ thuÆt và tÓc Ƕ cÀn có.
Làm sao m¶t công ty Á Châu có th‹ giao thÜÖng ª Trung QuÓc n‰u không tìm thÃy nh»ng luÆt lŒ tÜÖng Ùng và Çúng Ç¡n cho hoåt Çông thÜÖng måi cûa h† ?
Ông Teo cho hay là tåi Singapore, phòng thÜÖng måi ª xÙ này chính là Çi‹m khªi ÇÀu tÓt cho m†i thÜÖng gia. Trܧc h‰t chúng tôi (phòng thÜÖng måi Singapore) có m¶t thÜ viŒn Ça døng, ª Çó m†i ngÜ©i có th‹ tìm thÃy m†i tin tÙc cÀn thi‰t cho nhu cÀu cûa mình. ThÙ hai có lë là ÇiŠu quan tr†ng hÖn là chúng tôi có nhiŠu thành viên ª m†i lãnh v¿c, hoåt Ƕng trong nhiŠu nhóm, nhiŠu t° chÙc Çã và Çang sinh hoåt thÜÖng måi kh¡p Trung QuÓc. Thí dø nhÜ ª lÜu v¿c Châu giang (Pearl River), vùng ÇÒng b¢ng phía Nam ThÜ®ng Häi (Shanghai) và B¡c Kinh (Beijing). Sau n»a chúng tôi còn có khá nhiŠu nhân viên Çã có kinh nghiŒm hành nghŠ vŠ luÆt và k‰ toán tåi Hongkong và Trung QuÓc và nh»ng nhân viên này Çã truyŠn Çåt nh»ng kinh nghiŒm và hi‹u bi‰t cûa h† cho các thành viên trong phòng thÜÖng måi cûa chúng tôi.
S¿ xây d¿ng quan hŒ v§i c¶ng ÇÒng ÇÎa phÜÖng ª Trung QuÓc có quan tr†ng không ?
ñiŠu này là ÇiŠu tÓi hŒ tr†ng, ông Teo cho hay, ÇiŠu này giÓng nhÜ ª bÃt cÙ nÖi nào khác, không có gì Çáng ngåc nhiên khi làm æn ª Trung QuÓc. Có khác chæng là tåi Trung QuÓc nó quan tr†ng hÖn ª xÙ khác bªi thÎ hi‰u cûa dân chúng khác nhau ÇÒng th©i š ki‰n cûa các c° Çông, cûa công nhân, ngoài ra còn nhiŠu nhóm khác cÛng änh hܪng ljn sinh hoåt thÜÖng måi khi‰n s¿ chú š ljn quan Çi‹m cûa h† không th‹ thi‰u ÇÜ®c. Nh»ng liên hŒ ÇÎa phÜÖng së tåo thành m¶t mång lܧi tØ Çó phát tri‹n h‡ tÜÖng hai chiŠu.
Có Tøc lŒ hay thói quen nào cÀn chú š khi làm thÜÖng måi ª Trung QuÓc không ?
Có chÙ, NgÜ©i Singapore hÀu h‰t là th‰ hŒ thÙ Nhì, thÙ Ba, thÙ TÜ gÓc Trung QuÓc. Chúng tôi nói ÇÜ®c ti‰ng Trung QuÓc và ti‰ng Anh và còn có cä væn hóa giÓng hŒt tåi m¶t sÓ tÌnh ª Trung QuÓc nÖi vÓn là nguÒn gÓc, xuÃt xÙ cûa chúng tôi. Thí dø tai TÌnh Phúc Ki‰n (Fujian), tÌnh Quäng ñông (Guangzhou) ch£ng hån, ThÜ®ng Häi (Shanghai) khi ljn Trung QuÓc làm æn, chúng tôi phäi tuyŒt ÇÓi kính tr†ng ÇÎa phÜÖng, nÖi chúng tôi giao thÜÖng.
Có nhiŠu phong tøc, nhiŠu tiêu chuÄn, nh»ng s¡c thái khác nhau cÀn phäi chú š. Thí dø : V§i m¶t thÜÖng gia ngÜ©i Trung QuÓc thì không gì quan tr†ng b¢ng "th‹ diŒn". Bån tuyŒt ÇÓi không dÜ®c làm mÃt th‹ diŒn cûa ngÜ©i ÇÓi tác, nhÃt là v§i ngÜ©i ÇÒng Ç£ng cÃp hay có ÇÎa vÎ ho¥c tu°i tác cao hÖn. Bån phäi dành cho h† quyŠn t¿ do thay Ç°i š ÇÎnh, ÇiŠu này së Çem låi l®i cho bån vŠ sau. Thêm vào Çó bån cÀn bi‰t bÃt k‹ ngÜ©i trÈ tu°i ÇËp trai hay sÃu trai, có tài hay không, h† nhÃt ÇÎnh së không phäi là ngÜ©i Çem ljn l®i ích cho công ty cûa bån nhÜ ngÜ©i gìa.
M¶t sÓ ÇiŠu chúng tôi tìm thÃy ª Trung QuÓc là s¿ hiŒn diŒn cûa m¶t sÓ nh»ng vÎ ÇÀu båc xuÃt hiŒn trong sinh hoåt thÜÖng måi, ÇiŠu này nói lên vai trò cûa nh»ng vÎ l§n tu°i, cûa kinh nghiŒm, s¿ tham gia và cam k‰t v§i th‰ gi§i cûa h† là hiŒn th¿c và còn Çang ti‰p diÍn.
ñiŠu gì cÀn chú š khi ch†n m¶t ÇÓt tác chi‰n thuÆt ?
ñÓi tác chi‰n thuÆt rÃt quan tr†ng Ç‹ xâm nhÆp thÎ trÜ©ng Trung QuÓc. ñiŠu này quan trong Ç¥c biŒt hÖn Çâu h‰t tåi Trung QuÓc vì s¿ cånh tranh toàn diŒn và ÇŠu kh¡p ª Trung QuÓc. M†i ngÜ©i ÇŠu muÓn tham gia; do Çó diŠu tiên quy‰t là phäi nghï kÏ khi ch†n ÇÓi tác chi‰n thuÆt, ÇÓi tác này phäi phù h®p v§i viŒc ÇiŠu chuÄn gía trÎ thÜÖng måi cûa bån ÇÒng th©i giúp gia tæng cÖ h¶i ª ngành kÏ nghŒ mà bån hoåt Ƕng.
ñØng quên là công ty cûa bån phäi phù h®p v§i nhu cÀu cûa công ty cûa Trung QuÓc. Do vÆy, công ty Á Châu còn phäi cånh tranh v§i các Çåi công ty nhÜ cûa Anh QuÓc, Hoa Kÿ và ñÙc ch£ng hån. NgÜ©i Trung QuÓc ngày nay bi‰t rõ vŠ th‰ gi§i, h† bi‰t ª Çâu có kÏ tuÆt tÓi tân, ª Çâu có các công ty tÓt nhÃt và các công ty Á Châu chúng tôi phäi bi‰t làm sao cho phù h®p v§i nh»ng Çòi hÕi cûa h†, Çôi khi vÜ®t qúa cä khä næng cûa chúng tôi.
Làm thÜÖng måi ª trung QuÓc có di‹m Ç¥c thù (traits) nào không ?
Là m¶t thÜÖng gia ª trung QuÓc bån cÀn là ngÜ©i luôn s¤n sàngtheo quan Çi‹m cûa Trung QuÓc và m¶t quy‰t ÇÎnh cÜ«ng hành không phäi là quy‰t ÇÎnh Ƕc tài hay cûa ngÜ©i Çåi diŒn ÇÖn giän liên hŒ ljn l©i hay l‡. Tåi Trung QuÓc m¶t quy‰t ÇÎnh cÜ«ng hành không nh»ng là m¶t quy‰t ÇÎnh cûa m¶t tÆp th‹, nó có gía trÎ và vÎ th‰ cûa nó.
Ông có l©i khuyên nào cho m¶t ngÜ©i Singapore hay m¶t công ty Á Châu muÓn xâm nhÆp thÎ trÜ©ng Trung QuÓc không ?
Tôi nghï là Çi‹m chû y‰u cÀn nêu lên khi vào thÎ trÜ©ng Trung QuÓc là vÃn ÇŠ nhân cách ÇÓi låi v§i vÃn ÇŠ luÆt lŒ cûa ngÜ©i Tây phÜÖng. ñiŠu này có nghïa là vì là thÜÖng nhân bån cÀn phäi luôn thích h®p v§i vÃn ÇŠ này. S¿ thân cân v§i nhân cách së Çem låi l®i ích cho nhiŠu nhóm, ÇiŠu tôi Çã nh¡c ljn tØ ÇÀu, nó së änh hܪng ljn thÜÖng vø cûa bån. ñiŠu này n‰u so sánh v§i khía cånh luÆt lŒ cûa phÜÖng Tây thì nó có vÈ dÍ dàng hÖn nhiŠu. Tåi Trung QuÓc bån cÀn "džc" nh»ng dòi hÕi vŠ nhân cách thÆt nhiŠu và gÀn cÆn v§i nó m§i có thŠ thành công trong giao thÜÖng.
Dܧi Çây là m¶t bäng tóm t¡t 10 ÇiŠu nên làm khi xâm nhÆp thÎ trÜ©ng Trung QuÓc:
1/ Bån có cÀn tái phÓi ki‹m trܧc khi làm không ?
Châm ngôn "s¤n sàng" cûa hܧng Çåo là ÇiŠu hoàn toàn Çúng. M¶t sÓ công ty tin r¢ng Trung QuÓc qúa khác biŒt và m© äo do Çó h† không th‹ có nh»ng tin tÙc cÀn thi‰t nhÜ Çòi hÕi thông thÜ©ng rÒi h† nhào vào và không cÀn có nh»ng tin tÙc này. ñây là hành d¶ng Çiên rÒ. ñúng là khó làm chuyŒn thÆn tr†ng tái phÓi ki‹m ª Trung QuÓc nhÜng không có nghïa là không th‹ làm ÇÜ®c.
2/ Ch†n Çúng ÇÓi tác.
Trܧc khi bån hoàn chÌnh nh»ng liên hŒ lâu dài, hãy thûng th£ng tìm hi‹u vŠ ÇÓi tác cûa bån, ljn thæm cÖ sª cûa h†, nói chuyŒn v§i công nhân cûa h†, v§i khách hàng và cä nh»ng ÇÓi thû cûa h†. ñØng quên r¢ng ÇÓi tác cûa bån không phäi chÌ là công ty mà bån së cùng "phiêu lÜu" v§i, nhÜng v§i tÃt cä nh»ng ai mà bån có liên hŒ giao thÜÖng : Nh»ng nhà phân phÓi, khách hàng cûa bån, các nhà cung cÃp cho bån và cä nh»ng cÓ vÃn n»a.
3/ Chú š ljn mÓi "quan hŒ" (guanxi)
NhiŠu ngÜ©i cho r¢ng mÓi quan hŒ tåi Trung QuÓc phÀn l§n là ÇiŠu không cÀn thi‰t. S¿ th¿c mÓi quan hŒ là ÇiŠu quan tr†ng ª bÃt cÙ Çâu không phäi chÌ ª Trung QuÓc. CÀn nh§ r¢ng chìa khóa cûa vÃn ÇŠ là có quan hŒ tÓt là m¶t mång lܧi liên hŒ ljn dân chúng v§i nhiŠu cÃp Ƕ khác nhau tròng tréo qua låi mà các quan hŒ tåo ra và phát tri‹n. M¶t ÇÓi tác chÌ có m¶t quan hŒ ÇÖn Ƕc chính thÙc v§i chính quyŠn là ÇÓi tác không tÓt. Bån cÀn m¶t s¿ y‹m tr® bªi m¶t mång lܧi phÙc tåp, không phäi chÌ bªi m¶t s®i dây ÇÖn Ƕc. V§i s¿ khéo léo, thÆn tr†ng, lÎch s¿ và thiŒn chí bån có th‹ xây d¿ng m¶t mång lܧi riêng y‹m tr® cho mÓi quan hŒ cûa bån.
4/ ñØng ngåi làm æn trong Çoän kÿ.
NhiŠu công ty cûa Hoa Kÿ chÌ thÃy hÃp dÅn khi làm æn lâu dài v§i Trung QuÓc. K‰ hoåch làm æn lâu dài là ÇiŠu rÃt hay nhÜng Trung QuÓc thay Ç°i nhanh chóng; thÎ trÜ©ng Trung QuÓc cho thÃy là làm æn trong Çoän kÿ là tÓi häo. Các công ty Hoa Kÿ cÀn nhìn thÃy vÃn ÇŠn này và phäi thích Ùng v§i viŒc làm æn chÌ trong m¶t hay hai næm rÒi "dz†t".
5/ Phäi bi‰t linh Ƕng.
Trung QuÓc là ÇÒng nhÃt. Ÿ Çâu bån có th‹ tìm thÃy m¶t thÎ trÜ©ng "xã h¶i chû nghïa" v§i nh»ng Ç¥c tính cûa nó ngoài Trung QuÓc ? LuÆt pháp ª Trung QuÓc và ch‰ Ƕ có th‹ áp l¿c công ty tìm ra hay phát sinh m¶t giäi pháp cho vÃn ÇŠ. NhÜng Trung QuÓc Çû l§n và phát tri‹n mau chóng Çû Ç‹ thích h®p v§i s¿ linh Ƕng cÀn thi‰t.
6/ CÛng ÇØng nŠ hà gì khi cÀn phäi nói KHÔNG.
ThÎ trÜ©ng Trung QuÓc có th‹ không thích h®p v§i bån. Bån cÀn bi‰t Çâu là Çi‹m tÆn cùng cûa bån. Trung QuÓc thay Ç°i nhanh chóng và š tܪng r¢ng bån cÀn có m¥t ª Trung QuÓc Ç‹ cånh tranh trong 15 næm là sai lÀm. Rút lui khÕi thÎ trÜ©ng vÅn tÓt hÖn là mÃt tiŠn ª thÎ trÜ©ng Çó.
7/ Trung QuÓc không phäi là m¶t thÎ trÜ©ng ÇÖn Ƕc.
TØ Hå Bình (Harbin) ljn Hå KhÄu (Haikou), tØ Quäng Châu (Canton) Çi Kashgar. Trung QuÓc bao gÒm nhiŠu ÇÎa hình và khu v¿c khí hÆu khác nhau, væn hóa và các s¡c dân cÛng vÆy. Trên ÇÒng tiŠn Trung QuÓc có in 5 thÙ ngôn ng» khác nhau. Ngôn ng» ÇÎa phÜÖng (t› dø nhÜ ti‰ng ThÜ®ng Häi, ti‰ng Quäng ñông) là nh»ng ngôn ng» khác biŒt nhau hoàn toàn. TÌnh và các Thành phÓ cånh tranh nhau rÃt là månh më Ç‹ ÇÀu tÜ và giao thÜÖng. CÀn lÜu š quan niŒm bäo vŒ ÇÎa phÜÖng là vÃn ÇŠ l§n cho các công ty cûa Trung QuÓc, h† së bÕ rÖi công ty ngoåi quÓc không ljm xÌa ljn khi có cånh tranh v§i nhau.
8/ Hãy tìm s¿ giúp Ç« cûa nh»ng nhà chuyên môn.
TuyŒt ÇÓi không kš vào thÕa ܧc nào khi chÜa ÇÜ®c các luÆt sÜ dÎa phÜÖng thÄm xét thÕa ܧc. N‰u bån cÀn væn phòng, hãy mܧn qua nh»ng hãng ÇÎa Óc chuyên môn. Các t° chÙc chuyên môn ngày càng nhiŠu và càng ngày càng có gía cä h®p lš hÖn ª Trung QuÓc; vÆy hãy xài h†.
9/ Hãy mܧn thông dÎch viên.
Thông và phiên dÎch là nh»ng nhu cÀu chuyên môn mà công ty bÕ qua là m¶t hi‹m h†a. Nói ÇÜ®c hai thÙ ti‰ng chÜa phäi là Çû ÇiŠu kiŒn, cÀn có bän vi‰t chuyên môn b¢ng ngôn ng» cûa bån và hãy cÄn thÆn nh© nh»ng chuyên viên dÎch thuÆt chuyên môn. V§i các thông ngôn viên cÛng th‰, ÇØng s® mích lòng khách hàng cûa bån, hãy dùng nh»ng thông ngôn viên chuyên nghiŒp.
Phäi thÆn tr†ng (tough), phäi chính xác nhÜng cÀn "lÎch s¿". Hai tØ Trung QuÓc rÃt quan tr†ng là "Ça tå" (xie xie) có nghïa là cám Ön (thank you) bån cÀn h†c và thÜ©ng xuyên dùng nó.
Næm 2003 trong giao thÜÖng gi»a Úc và Trung QuÓc, nh© bi‰t áp døng nh»ng hi‹u bi‰t tÜÖng t¿ nhÜ trên mà Úc Çã th¡ng mÅu quÓc Anh khi chi‰m ÇÜ®c h®p ÇÒng cung cÃp khí ÇÓt lên ljn 30 t› AUD trong 25 næm v§i Trung QuÓc, trong khi Anh cho giá rÈ hÖn và Quatar cung cÃp hàng tÓt hÖn, nhÜng Úc Çã th¡ng.
Qua nhÆn ÇÎnh và nh»ng l©i khuyên cûa Anthony Teo chúng ta thÃy chuyên làm æn ª Trung QuÓc không phäi là chuyŒn dÖn giän và thuÀn lš theo ki‹u suy nghï cûa ngÜ©i Tây PhÜÖng. ñông phÜÖng và tây phÜÖng có nh»ng khác biŒt mà dù th©i gian, không gian nay Çã ÇÜ®c kÏ thuÆt giäm thi‹u s¿ ngæn cách ljn mÙc tÓi Ça, s¿ khác biŒt vÅn tÒn tåi. NgÜ©i Trung QuÓc xÜa có hai câu khá ph° bi‰n trong gi§i làm æn thÜÖng måi là :"Phi thÜÖng bÃt phú" và "ñåi phú do thiên, ti‹u phú do cÀn" NgÜ©i TÀu tin r¢ng Çi buôn m§i làm giÀu ÇÜ®c, ÇiŠu này Çã thành "ÇÎnh luÆt", giÀu l§n hay không là do sÓ tr©i Çã ÇÎnh nhÜng n‰u làm æn chuyên cÀn thì giÀu nhÕ là ch¡c Çåt ÇÜ®c.
NgÜ©i ViŒt chúng ta vÓn không có "máu" buôn bán nhÜ ngÜ©i TÀu mà chÌ có "máu" làm lãnh tø, ngÜ©i ViŒt ª Çâu cÛng chÌ thích làm "cha" thiên hå dù nhiŠu khi "xách dép" cho ngÜ©i ta cÛng chÜa Çáng, t› nhÜ m¶t bà ViŒt lÃy chÒng Tây dù bà là ngÜ©i có h†c hay không, ông chÒng là bÆc khä kính hay không không cÀn bi‰t, nói ljn chÒng v§i bån bè bà së không nŠ hà gì g†i chÒng là "th¢ng" nhÜng n‰u là chÒng ViŒt thì bà së vui vÈ g†i là "nhà tôi" hay "ông xã tôi". Cái "m¥c cäm t¿ tôn" Çó tiŠm tàng trong huy‰t quän cûa m†i ngÜ©i ViŒt dù trong nܧc hay ª ngoåi quÓc.
ChuyŒn làm æn buôn bán v§i CSVN hay v§i nܧc ViŒt Nam hÆu C¶ng Sän là chuyŒn khác không phäi chû Çích cûa bài vi‰t này nhÜng thi‰t tܪng nh»ng l©i cÓ vÃn cûa m¶t ngÜ©i làm æn ÇÀy kinh nghiŒm v§i Trung QuÓc nhÜ Çã trình bày ª trên xét ra n‰u ai muÓn thành giÀu thi‰t tܪng lÜu š ljn cÛng hi‹n nhiên là ÇiŠu ích l®i vÆy.
THANH VˆN