TIN và KHÔNG TIN

                                                                    THANH VĂN

          Nói đến chuyện tin và không tin thì hồi xưa khi còn đi học ở trong nước khi đọc cuốn Cổ học tinh hoa, có một chuyện về nhân vật Tăng Sâm bên Tầu khá phổ biến trong dân chúng. Chuyện kể rằng bà mẹ Tăng Sâm vốn biết rất rõ về tính nết và tư cách của con trai mình, một hôm đang ngồi dệt vải thì có người đến báo rằng Tăng Sâm giết người, bà nghe rồi điềm nhiên ngồi tiếp tục dệt vải, bởi bà tin chắc rằng chuyện đó là chuyện không thể xẩy ra với con trai bà. Nhưng lát sau lại có người nữa đến báo tin “Tăng Sâm giết người!”
          Lần này bà ngừng tay dệt một lát, suy nghĩ :”không lý đó là chuyện thật ?” nhưng bà vẫn không tin, bà lại tiếp tục công việc đang dang dở.  Một lúc sau nữa, lại có người đến báo “Tăng Sâm giết người !” Sau khi nghe báo tin tới lần thứ ba thì bà mẹ Tăng sâm quăng thoi, bỏ khung cửi, leo qua tường mà chạy trốn.
            Lòng tin của bà mẹ Tăng Sâm vốn rất vững chắc, bà biết rất rõ bản tính của con bà là người hiền lành, không thể làm chuyện ác đi giết người được. Thế mà “tin” con trai bà giết người đã liên tiếp nhiều lần đến tai bà khiến lòng “tin” trong bà bị lung lay và cuối cùng đến độ phải thay đổi hoàn toàn, từ “không tin” thành “phải tin”. Từ câu chuyện trên người ta suy ra rằng nếu một sự kiện được nhắc đi nhắc lại nhiều lần thì hậu quả có thể làm thay đổi chủ ý của người nghe. Sự thay đổi này có thể đạt đến mức hoàn toàn trái ngược với những gì mà người nghe đã từng tin tưởng trước đó.

            Thời Đệ nhị thế chiến tay tổ về tuyên truyền của Đức Quốc xã Paul Joseph Goebbels (1897-1945) đã hiểu rất rõ ảnh hưởng ghi trên nên đã áp dụng triệt để trong sách lược tuyên truyền của ông ta. Ông ta đã dùng mọi cách để phổ biến các tin mà ông ta muốn dân chúng tin theo đường lối của chính phủ Đức quốc xã thời đó bằng cách nhắc đi nhắc lại thật nhiều lần, trong mọi hoàn cảnh, bằng mọi phương tiện truyền thông mà ông ta có trong tay khiến dân chúng nghe riết đều tin là đúng. Cụ thể là ông ta đã từng tuyên truyền rằng người Do Thái là loại người đáng bị tiêu diệt trên qủa địa cầu, họ là thành phần hoàn toàn chỉ đem ảnh hưởng xấu đến cho sắc dân Đức thuần chủng để làm lý cớ cho việc tàn sát người Do Thái của Đức thời bấy giờ.

            Sau thế chiến thứ hai phương pháp của Goebbels đã được đảng cộng sản quốc tế học theo và áp dụng khắp nơi trên thế giới. Đặc biệt là tại Việt Nam, người cộng sản đã tuyên truyền dai dẳng bằng mọi phương tiện mà họ có rằng chủ nghĩa cộng sản là chủ nghĩa “siêu việt”, là con đường đúng nhất để toàn dân Việt Nam “phải” theo để giải phóng đất nước khỏi ách thực dân giành độc lập cho xứ sở cũng như xây dựng đất nước trở thành phú cường. Sự tuyên truyền của người cộng sản mang tính cách trường kỳ, không ngừng nghỉ, bằng mọi phương tiện truyền thông mà họ nắm trong tay và kiểm soát chặt chẽ.

            Người dân Việt ở miền Bắc Việt Nam từ sau năm 1954, cho đến 1975 hàng ngày nghe loa phóng thanh ra rả ca tụng đường lối chính sách của đảng cộng sản, đọc báo do nhà nước xuấn bản, xem film do nhà nước sản xuất, thậm chí trẻ con học các bài học từ vỡ lòng đến đại học đều lồng vào những lời ca tụng đảng, bác và nhà nước cộng sản. Nghe riết trong hơn hai mươi năm người dân miền Bắc “tin” là thật, y hệt như dân Đức khi xưa đã nghe Tổng trưởng tuyên truyền Đức Goebbels vậy. 
            Người dân Việt hoàn toàn không biết rằng ngay từ thập niên 1930 nhà tài phiệt Ford ở Hoa Kỳ, đã bằng hành động cụ thể chứng minh rằng chủ thuyết cộng sản là hoàn toàn sai trong thực tế. Khi xưa Karl Marx (1818-1883) cho rằng xã hội loài người do biến thiên sẽ dẫn đến giai đoạn phát triển khiến chỉ còn hai giai cấp “bóc lột” gồm chủ nhà máy, chủ đất (điền chủ) và giai cấp bị bóc lột là giai cấp công nhân và nông nô. Từ đó dẫn đến muốn cải thiện xã hội cho thành tốt đẹp và tạo công bằng thì chỉ có cách là giai cấp thợ thuyền phải “vùng lên” giành lấy chính quyền, tiêu diệt giai cấp chủ nhân để xây dựng một xã hội mới công bằng, không còn giai cấp và tạo hạnh phúc cho mọi người. Về mặt lý thuyết mới nghe thấy có vẻ hấp dẫn. Thực tế cơ chế hoạt động của xã hội ngày càng văn minh đã không diễn ra như Marx suy nghĩ. 

            Bằng chủ trương cho công nhân mua cổ phần của nhà máy, Ford đã biến giai cấp công nhân thành giai cấp chủ nhân, khiến công nhân và chủ nhân trở nên bình đẳng, giống nhau, không có gì khác biệt phải chống đối nhau hết. Lại nữa vì nhu cầu của xã hội một giai cấp trung gian mà nay chính là giai cấp thực sự nắm quyền điều khiển toàn bộ phương tiện sản xuất trong tay là giai cấp “quản trị viên”. Đây là giai cấp mới mà vào thời của Marx ông ta chưa bao giờ tưởng tượng ra được là có mặt trong sinh hoạt của xã hội. 
            Từ những nhận định thực tế và các chứng minh cụ thể rất nhiều nhà tư tưởng trên thế giới (như Raymond Aron chẳng hạn) đã chứng minh rất rõ ràng là chủ nghĩa cộng sản là hoàn toàn sai lầm từ căn bản, con đường mà người công sản theo để xây dưng “xã hội chủ nghĩa” là hoàn toàn sai lầm. Hậu qủa hiển nhiên là sự xụp đổ của khối cộng sản Đông Âu vào cuối thập niên 1980, kể cả đại cường quốc Liên Xô là một minh chứng hùng hồn không thể chối cãi.

            Riêng tại Việt Nam, người viết bài này còn nhớ sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, một bà dì của người viết từ quê miền Bắc lặn lội vào Saigon thăm gia đình chúng tôi, trước khi đi, từ lâu đã được nhà nước tuyên truyền rằng nhân dân miền Nam “đói khổ” lắm, sống rất cơ cực dưới ách cai trị của “đế quốc Mỹ”, cơm không đủ ăn, áo không đủ mặc, thập chí đến cái chén ăn cơm nhiều người cũng không có phải dùng gáo dừa thay thế. Thế là khi vào Nam thăm gia đình chúng tôi, bà dì này đã cố gắng dành dụm mang theo một nửa kílô đường cát trắng, mấy chiếc chén sành, vài chiếc khăn mặt và mấy hộp dầu cù là nội hóa sản xuất tại miền Bắc lúc đó để làm qùa và cũng để “giúp đỡ” gia đình tôi. Nhung khi vào đến Saigon, thấy nhà cha mẹ tôi, một gia đình công chức hạng trung hồi hưu có đủ cả TV, tủ lạnh, radio có tới mấy cái lận, bếp nấu bằng gas, có cả máy giặt quần áo thì mới té ngửa ra là lâu nay “đảng” và “nhà nước” hoàn toàn nói láo, nhân dân miền Nam chẳng hề “đói khổ” như “đảng” tuyên truyền; chuyện hạt gạo “chẻ” làm ba một phần để giúp nhân dân miền Nam, một phần làm nghĩa vụ quốc tế (giúp Campuchia và Lào) hoàn toàn là bịp bợm nhưng bởi nhà nước tuyên truyền ra rả suốt ngày này qua tháng khác riết rồi nhân dân miền Bắc “tin” là thật. Đến khi thực mắt thấy, tận tai nghe, chính tay sờ thì “hỡi ôi” mọi chuyện đã rồi, miền Nam đã xụp đổ, lọt hoàn toàn vào vòng kiềm toả của đảng cộng sản Việt Nam.

            Ba mươi năm đã qua đi, nay lòng “tin” vào đảng cộng sản Việt nam không còn nữa, bất cứ ai nay về thăm Việt Nam đều có thể nghe được những lời “chửi bới” đảng và nhà nước gần như công khai của mọi người dân nhất là dân nghèo. Nhưng dù dân chửi thì mặc dân chửi, đảng nhất định “bám trụ” quyết nắm chặt chính quyền bằng lực lượng công an ngày càng được gia tăng hùng hậu, để kiểm soát và dập tắt mọi hành vi chống đối nhà nước của nhân dân.  Dân chửi “xuông” thì không sao nhưng hành động chống đối thì tuyệt đối “cấm”!

            Sự kiện “không tin” vào nhà nước không phải chỉ thể hiện về mặt chính trị mà bàng bạc trong mọi sinh hoạt; thật vậy, tôi có một người bạn học cùng trường Chu Văn An Saigon ngày xưa, anh này thời VNCH cũng đã có địa vị khá cao trong guồng máy chính quyền, nhưng sau ngày 30 tháng 4 không “dzọt” được, ở lại đi tù cũng mấy năm rồi không hiểu vì lý do gì không theo diện HO mà vẫn sinh sống ở Saigon. Năm ngoái, khi bàn đến chuyện in bài Chu Văn An hành khúc trên bìa sau của đặc san Chu Văn An ở Nam Cali. Khi tôi chuyển bản photo bài hát cho những người có trách nhiệm lo in ấn thì anh bạn ghi trên email cho tôi đặt câu hỏi rằng bài hát mà tôi gửi đó là “thật” hay “giả”. Tôi phải xác minh là đó chính là bài do nhạc sĩ Thẩm Oánh viết ngày xưa thì anh bạn đó mới “tin” là “thật”. Sống dưới chế độ do đảng cộng sản Việt Nam cai trị chỉ mới gần ba chục năm và vốn từng là người được đào tạo tại miền Nam và đã từng làm lớn ở Saigon ngày xưa mà còn mang tinh thần hoài nghi như thế thì điều đó cho ta thấy là ở Việt Nam ngày nay người ta nghe thì nghe chứ chẳng ai tin ngay đâu là chuyện hiển nhiên.

            Ấy vậy mà trong một lãnh vực khác, lãnh vực “tình yêu”, lãnh vực riêng lẻ của con người thì dù là người cộng sản chính hiệu họ cũng vẫn giữ được lòng “tin” vào tình yêu thật sự. Một câu chuyện tình đã được biết đến có lẽ cũng vài năm rồi nhưng nay người tây phương mới “nghe” được họ có vẻ ngạc nhiên và khâm phục vào lòng “tin” của chàng thanh niên tên là Phạm Ngọc Cảnh, anh này năm nay đã đến tuổi “tri thiên mệnh”. 
            Năm anh ta 23 tuổi (năm 1971) là một du sinh được “bác” và “đảng” đưa sang Bắc Hàn làm việc trong một nhà máy phân bón, tại đây anh ta làm quen được với một thiếu nữ Bắc Hàn tên là Ri Jong-hui, năm đó cũng 23 tuổi, cũng là sinh viên khoa Hóa như Cảnh. Tiếng xét ái tình đã đánh trúng chàng sinh viên Việt Nam này. Hai người từ quen nhau đến yêu nhau rồi thề nguyền với nhau là nhất định sẽ sống đời ở kiếp với nhau. 
            Giữa năm 1971 Cảnh phải về nước, hai người thư từ cho nhau liên tục 8 tháng sau đó. Năm 1973 Cảnh lại được sang Bắc Hàn để học tập tiếp, gặp lại người yêu. Trước khi chia tay với người yêu Cảnh có hỏi Ri rằng liệu Ri sẽ đợi Cảnh đến bao giờ? Nàng trả lời là sẽ đợi Cảnh suốt đời và Cảnh thì nói rằng sẽ dợi nàng đến chết, nghĩa là cả hai tuyệt đối “tin” vào tình yêu của nhau, nhất định sẽ vượt mọi khó khăn để thành đôi lứa với nhau. Ri và Cảnh có nhiều trở ngại vì 2 nền văn hoá khác nhau,  cha của Ri trong chiến tranh Triều Tiên 1950 đã ở lại Nam Triều Tiên vả lại chuyện cho một công dân ra khỏi nước Bắc Hàn là một điều rất hiếm thấy xưa nay dưới chế độ Bình Nhưỡng. 
            Năm 1978 Cảnh trở lại Bắc Hàn, anh liên lạc với giới chức của Bắc Hàn và gặp lại được Ri. Hai người yêu nhau thắm thiết nhưng vẫn chưa thể lấy nhau vì những khó khăn của thủ tục và luật pháp khác biệt của hai nước. Cảnh về Việt Nam và năm tháng trôi qua mãi đến 1980 Cảnh vẫn không thể thực hiện mộng ước lấy một người ngoại quốc làm vợ của anh. 
            Năm 1992, anh thành lập hội thân hữu Việt-Bắc Hàn với mục đích nhờ đó có hy vọng gặp lại người yêu. Anh dã nhiều lần viết thư đến sứ quán Bắc Hàn, xin phép cưới Ri làm vợ nhưng không bao giờ được trả lời hết. Năm đó anh và cả Ri đều 44 tuổi, Cảnh cố sắp đặt một chuyến đi thăm Ri nhưng bất thành.

            Cũng năm 1992 Sứ quán Bắc Hàn thông báo cho anh hay là Ri đã lấy chồng. Cảnh không tin vào nguồn tin của sứ quán vì năm trước Ri còn viết thư cho anh, hứa sẽ tiếp tục đợi anh. Tháng 7 năm 2000, một nhân viên sứ quán thông báo cho anh hay là Ri đã chết 10 năm trước đó. Cuối năm đó một nhân viên khác của sứ quán đã gửi một thư ngắn xin lỗi anh vì nhầm lẫn giữa Ri và cái chết của cô em của Ri. Cho đến tháng 9 năm 1992 Cảnh đã cố hết cách mà không thể liên lạc được với Ri. 
            Năm 2002, Cảnh nhờ cha anh một viên chức ngoại giao hồi hưu cầm thư riêng của Cảnh đến Chủ Tịch nước Trần Đức Lương xin can thiệp với giới chức của Bắc Hàn về trường hợp của anh. Bốn tháng sau đó anh được phép lấy Ri và hơn thế nữa cả hai muốn chọn sống ở đâu (Việt Nam hay Bắc Hàn) cũng được. Tháng mười năm 2002 lo sợ vì vụ rắc rối về vấn đề nguyên tử của Bắc Hàn với Hoa Kỳ khiến Bắc Hàn sẽ đóng chặt các cửa biên giới Cảnh gấp rút đem Ri qua Việt Nam, thế là sau 24 năm dài với biết bao trở ngại phải vượt qua cuối cùng nhờ lòng “tin” tuyệt đối vào tình yêu của hai người mà sau 24 năm xa cách họ đã thành lứa đôi ở tuổi 47. Nay thì cả hai đã 50 tuổi họ hiện sống hạnh phúc bên nhau tại Hànội.

            Chuyện tình của anh chàng cộng sản Việt Nam Phạm Ngọc Cảnh kể ra cũng là chuyện hiếm có nhất là trong xã hội hoàn toàn “mất lòng tin” như ở Việt Nam ngày nay.

            Trong khi đó sáng ngày 16 tháng 5 vừa qua trên chương trình Sunrise của Đài truyền hình số 7 ở Úc, một bảng thống kê ghi kết qủa một cuộc thăm dò của tạp chí Reader’s Digest về chuyện “tin” và “không tin” của dân Úc đã được công bố như sau :

                Danh sách 21 người đứng đầu được dân Úc “Tín” nhất là :

            1/ Nữ Bác sĩ Fiona Wood, người được bầu là xuất sắc nhất năm 2005.
            2/ Nữ ca sĩ Olivia Newton John.
            3/ Công chúa Mary của Đan Mạch (người gốc đảo Tasmania của Úc).
            4/ Bác sĩ thú y Harry Cooper của chương trình Better Homes & Gardens.
            5/ Ian Kierman người sáng lập và điều hành chương trình Clean Up Australia .
            6/ Ernie Dingo người thổ dân điều khiển chương trình TV The Great Outdoors.
            7/ Tiến Sĩ Karl Kruzelnicki phụ trách chương trình khoa học của Đài số 7.    
            8/ Dick Smith, triệu phú, nhà thám hiểm, thương gia, kỹ nghệ gia Úc.
            9/ John Farnham ca sĩ.
            10/ Tướng Peter Cosgrove Tư Lệnh quân Úc, người sẽ hồi hưu giữa năm nay.
            11/ John Wood, tài tử của loạt phim truyện Blue Heelers trên TV.
            12/ Ian Thorpe, tay bơi lội thế vận của Úc.
            13/ Patrick Rafter, đấu thủ quần vợt hồi hưu từng 2 lần đoạt giải US open.
            14/ John Williamson, ca sĩ.
            15/ Mel Gibson, tài tử điện ảnh hiện thường sống ở Mỹ.
            16/ Peter Doherty, người từng đoạt giải Nobel.
            17/ Dawn Fraser, cựu vận động viên bơi lội thế vận Úc.
            18/ Andrew Gaze, đấu thủ bóng rổ Úc.
            19/ Andy Thomas, phi hành gia không gian người Adelaide .
            20/ Scott Cam, người phụ trách chương trình TV Backyard Blitz của Đài 9.
            21/ Sigrid Thornton, nữ tài tử của loạt phim Seachange.

            Nếu tiếp tục theo dõi danh sách này thì thấy mãi đến hạng thứ 85 mới nhìn thấy tên của Thủ Tướng John Howard và hạng 86 là của Thủ lãnh đối lập Kim Beazley. Năm người đứng chót trong tổng số 100 người là :

            96/ Tổng Trưởng Ngân khố Peter Costello, người đang chờ cưa ghế ông Howard.
          97/ Kerry Packer, Tỷ phú giầu nhất nước Úc, một trong những người đóng thuế ít.
          98/ Paul Keating, cựu thủ tướng Úc, người mà bạn nào check spelling tên ông trong MS-Word luôn luôn được gợi ý là đổi thành Paul Cheating.
          99/ Rupert Murdock, Tỷ phú lưỡng quốc tịch Mỹ-Úc, nhà tài phiệt truyền thông.
         100/ Amanda Vanstone, Tổng Trưởng Di Trú Úc. 

Trong khi đó trong một khía cạnh khác là khía cạnh chuyên môn thì một bảng thống kê khác cho thấy rằng 10 “nghề” được dân Úc “tin” nhất là :

1/ Nhân viên xe cứu thương (ambulance officers)
            2/ Nhân viên cứu hỏa (firefighter)
            3/ Các bà mẹ (mothers)
            4/ Y-tá (nurses)
            5/ Phi công máy bay (Pilots)
            6/ Bác sĩ.
            7/ Dược sĩ.
            8/ Các ông cha (fathers) (không phải cha ở nhà thờ)
            9/ Cảnh sát viên (police officers)
          10/ Thầy giáo.

          Nếu tiếp tục dò theo bảng này thì người ta thấy đứng chót là các chính trị gia (hạng 30).
          Nếu nhìn vào danh sách những người làm nghề nào dân Úc “không tin” nhất thì thấy như sau :

 1/ Các chính trị gia.
             2/ Các người bán xe hơi (car salemen)
             3/ Các tay môi giới bán nhà (Real-estate agents ở Mỹ gọi là brokers)
             4/ Các Tâm lý gia (Psychics)           

 5/ Nhà báo (journalists)

Sở dĩ dân Úc hoàn toàn không “tin” mấy ông chính trị gia là bởi họ chả bao giờ giữ lời hứa của họ hết. Khi vận động bầu cử họ luôn luôn hứa rất đẹp, nhưng sau khi đã ngồi vững ghế trong quốc hội thì họ không ngần ngại nuốt ực lời đã hứa trước đó. Chẳng hạn như Thủ    Tướng John Howard khi vận động tranh cử hồi cuối năm 2003, ông ta hứa chắc như bắp là nhất định cái “safety net” (lưới an toàn) của chương trình bảo hiểm y tế Medicare sẽ đứng vô hạn định ở mức $AUD300 cho các hưu viên và người có lợi tức thấp, $AUD500 cho các thành phần khác. Nhưng năm nay 2005, trước khi công bố ngân sách mới hôm giữa tháng 5 vừa qua ông Howard đã “nói lại” là cái “safety net” đó nay đã thay đổi thành $AUD500 cho các hưu viên và người có lợi tức thấp, $AUD1,000.cho các người khác. Chuyện các chính trị gia “chuyên” nuốt lời hứa khiến dân Úc khi nói đến loại người này thường “dè bỉu” bảo rằng họ (các chính trị gia) đảng nào cũng thế thôi tất cả đều là “shit” hết có khác nhau chăng là một bên là “shit” khô, bên kia là “shit” ướt mà thôi!.

Các nhà buôn người Hoa thì có câu “một lần bất tín, vạn lần bất tin”, chỉ cần một lần không giữ chứ “tín”thì một vạn lần sau nói gì, làm gì người ta cũng không tin nữa. Cũng bởi mang nặng quan niệm này mà trong quá khứ Trung Quốc chưa từng bao giờ dám sai lời hứa với các nước Tây phương. Tất cả các hiệp định họ ký với Tây phương họ luôn luôn giữ đúng. Không như Việt Nam dù thò tay ký hiệp định ngừng bắn Paris năm 1973, nhưng chỉ 2 năm sau đã tự động xé hiệp định bằng cách xua quân lấn chiếm miền Nam Việt Nam . Trước đó khi thoả thuận trao đổi tù binh với Mỹ và miền Nam Việt Nam, nhất định rằng đã trả “hết” tù binh Mỹ và miền Nam Việt Nam, nhưng sau đó thỉnh thoảng lại “lòi” ra ít mạng. Phát ngôn viên nhà nước ngày hôm trước tuyên bố là cả nước không có tù nhân chính trị, tôn giáo và lương tâm nào hết, toàn là tù hình sự không à! Nhưng chỉ vài ngày sau do áp lực quốc tế quá nặng lại phải “nói lại” là có một số ít và nay thả ra mấy mạng, mai vài mạng.
            Nói khác đi người cộng sản Việt Nam chủ trương “quân tử nói đi nói lại là quân tử khôn!” và nhất là chính sách “cứu cánh biện minh cho phương tiện” tức là kết quả đạt được sẽ chứng minh là cách đã theo là đúng, được người cộng sản Việt Nam tuyệt đối “tin” tưởng và tuân theo đã từ hơn 60 năm nay.

Trước năm 1975, người Tây phương “ngây thơ” tưởng rằng cộng sản Việt Nam cũng như mình nên nghe nói gì cũng tin là thật. Nay qua thực tế chứng minh họ đã nhận chân ra rằng cộng sản Việt Nam nói một đằng làm một nẻo đúng như lời cựu Tổng Thống VNCH Nguyễn Văn Thiệu (1923-2001) đã từng nói là: “Đừng tin những gì cộng sản nói mà hãy nhìn kỹ những gì cộng sản làm”.
            Bởi thế cho dù cả tập đoàn nhà nước hết lòng năn nỉ, đi xin sỏ khắp nơi mà mới đây chỉ vài ngày, cơ quan WTO (World Trade Organization) của Liên hiệp quốc vừa gửi văn thư chính thức cho nhà cầm quyền Hà nội khuyến cáo cần “thay đổi” nhiều hơn nữa nếu muốn được gia nhập vào tổ chức này.

Ôi! người xưa có câu: "miếng ngon nhớ lâu, đòn đau nhớ đời” không hiểu chuyện nói láo để nay bị thiên hạ mất lòng “tin” đã đủ là đòn đau chưa và để những người cộng sản Việt Nam nhớ đời chưa không biết ?