![]()
Bút kư của Nguyên Trần
Chiếc
Boeing 767 của hảng hàng không JAL ( Japan Airlines) sau cùng rồi cũng đưa nhóm
24 hành khách chúng tôi tới phi trường Bắc Kinh ( Beijing) để mở đầu cho chuyến
du ngoạn 13 ngày tại Trung Quốc. Điều làm tôi ngạc nhiên trước tiên là khung
cảnh phi trường khang trang tráng lệ hơn tôi tưởng, nó không khác ǵ những phi
trường tối tân ở Bắc Mỹ và các nước Tây Âu. Sau khi làm thủ tục nhập cảnh và
quan thuế, chúng tôi được tour guide hướng dẫn ra xe bus. Lúc đó cũng đă gần
09:00 giờ đêm làm tôi thầm nghĩ là chút xíu nữa đây ḿnh sẽ được ngắm Beijing by
night.

Trên đường từ phi trường đến hotel, chúng tôi được các tour
guide tự giới thiệu và hướng dẫn sơ lược chương tŕnh thăm viếng Bắc Kinh. Trip
guide tổng quát sẽ theo sát chúng tôi trong suốt cuộc hành tŕnh là cậu Sunny
trong dáng dấp của một thư sinh tay trắng mộng đầy, riêng tại địa điểm Bắc Kinh
có local guide là cô Angela, một nàng “Trung Hoa” duyên dáng dễ thương. Bằng
giọng nói truyền cảm nhẹ nhàng và nhất là cách phát âm Anh Ngữ thật chuẩn,
Angela đă tạo được mỹ cảm ban đầu của mọi du khách. Cô cho biết hôm nay là ngày
cuối cùng của một tuần đại lễ ở Trung Hoa : China National Day từ 1 đến 7 tháng
10 mỗi năm. Hai tuần đại lễ khác là lễ Lao Động tuần lễ đầu tháng 5 và lễ Tết
Nguyên Đán. Tất cả người dân Trung Hoa mỗi năm đều có đồng loạt 3 tuần lễ nghĩ
định kỳ như vậy chứ không có vacation hay holiday ǵ khác.
Thành phố Beijing đang vươn ḿnh nô nức với những công tŕnh chuẩn bị cho tổ chức Thế Vận Hội 2008, một niềm hănh diện cho 1,3 tỷ dân Trung Hoa. Ngoài ra, Angela cũng show cho chúng tôi hệ thống tiền tệ Trung Hoa mà căn bản là đồng Nhân Dân tệ ( Yuan) và tiền lẽ là đồng Giao ( 1 yuan bằng 10 giao) , theo tỷ lệ hối đoái hiện hành th́ 1 mỹ kim đổi thành 8 yuan. Cô cũng lưu ư du khách là nên tránh tối đa việc mua hàng với những người bán lề đường ( street vendors) v́ rất dễ bị nhầm giá, nhầm hàng dỏm và nhất là bị thối tiền giả.
Trong khi Angela nói chuyện , xe bus chạy trên phom phom xa lộ rộng lớn xuyên qua downtown , nh́n Beijing về đêm với đèn hoa rực rỡ, cao ốc khang trang không thua kém ǵ các thành phố Âu Mỹ. Đặc biệt là không thấy biểu ngữ ca ngợi lănh tụ cũng không có cờ xí rợp trời như ta thường thấy nhan nhản ở các nước Cộng Sản nhất là Việt Cộng. Theo chương tŕnh, chúng tôi sẽ lưu lại Beijing 3 đêm và ngụ tại khách sạn 4 sao Plaza Hotel. Tưởng cũng nên nói thêm Beijing là thành phố có 16 triệu dân, lớn thứ hai của Trung Quốc sau Thượng Hải. Angela cũng tóm lược chương tŕnh thăm viếng ở Beijing và thông báo giờ wake up call là 07:00 a.m. dùng điểm tâm tại khách sạn xong là tập họp ra xe bus. Tour chúng tôi gồm có 64 người từ khắp nơi như Montreal, Ottawa, Toronto, Vancouver,Winnipeg ( Canada) , Washington DC, Chicago, Houston, Los Angeles, San Jose (Mỹ) , London( Anh).
Đêm đầu
tiên, mặc dù chưa quen giờ giấc ( 12 tiếng trước giờ Toronto) chúng tôi cũng
phải cố dỗ giấc ngủ để ngày hôm sau đi thăm Thiên An Môn, Tử Cấm Thành và cung
điện mùa Hè. Công Trường Thiên An Môn ( Tiananmen Square):
Công
trường lớn nhất thế giới có thể chứa hơn triệu người này nằm trên đại lộ Trường
An là nơi để tổ chức những cuộc diễn binh, đại lễ giống như đại lộ Thống Nhất
của chúng ta ngày xưa. Lúc chúng tôi đến nơi th́ công trường cũng đă “ ngựa xe
như nước áo quần như nêm” với mấy chục ngàn người đa số là du khách. Phía trái
công trường là là ṭa nhà to lớn Nhân Dân Đại Sảnh ( trụ sở Quốc Hội). Trung
Cộng giống như các nước Cộng Sản khác khoái xài chữ nhân dân mặc dù họ coi nhân
dân c̣n tệ hơn súc vật. Xéo trước mặt là lăng Mao Trạch Đông. Đặc biệt đối diện
trên đại lộ Trường An là hai tấm h́nh “vĩ đại”( có thể 2mx1.40m) của hai nhân
vật hoàn toàn đối nghịch từ tư tưởng đến hành động: cạnh phía Bắc là h́nh Mao
Trạch Đông một tay đồ tể sắt máu Cộng Sản và cạnh phía Nam là h́nh cụ Tôn Dật
Tiên( Sun Yat Sen) một nhà Cách Mạng lật đổ chế độ quân chủ và cổ xúy tự do dân
chủ. Đứng trước đại lộ Trường An rộng lớn và công trường Thiên An Môn khổng lồ,
tôi bỗng nhớ tới cuộc đấu tranh đẫm máu cho tự do dân chủ của hàng trăm ngàn
sinh viên trí thức Trung Hoa vào ngày 4 tháng 6 năm 1989 do hai sinh viên anh
hùng Vương Đan và Vương Quân Đào lănh đạo. Sự bất khuất của những người trẻ
Trung Hoa lúc bấy giờ nhất là h́nh ảnh dũng cảm của Vương Đan giang hai tay đứng
chận trước mũi xe tăng đă đánh động cả lương tâm nhân loại.

Cấm Thành ( Forbidden City) : V́ đại lộ Trường An quá rộng lớn và nhiều xe cộ
nên chúng tôi phải dùng tunnel ( ngay bên dưới con đường) để đi qua Tử Cấm Thành,
xưa là cung điện của 24 triều đại từ nhà Minh đến nhà Thanh với diện tích thật
rộng lớn. Đầu tiên là cửa Đoan Môn là nơi các triều thần đến chờ từ sáng sớm để
vào chầu Vua. Bên trong là cửa Ngọ Môn và Thái Ḥa Môn là những màn chờ đợi kế
tiếp để yết kiến Vua tại điện Thái Ḥa. Sau cùng là điện Băo Ḥa nơi các quan
chấm thi chọn Trạng Nguyên, Thám Hoa.Đi thăm hết các cung điện vua chúa, hoàng
hậu cung phi th́ mọi người đều thấm mệt và mới thấy chế độ quân chủ Trung Hoa
thật vĩ đại và biểu tượng cho nền văn minh Đông Phương.
Cung điện mùa Hè ( Summer Palace) :
đă
3 lần bị quân Mộng Cổ và Tây Phương tàn phá, sau cùng được Từ Hi Thái Hậu (
Dowager Cixi Emperess) xây dựng lại. Ở đây mới thực sự phô trương sự xa xỉ tốn
kém của bậc vua chúa thời xưa. Tất cả công tŕnh đều được điêu khắc chạm trổ
tinh vi. Đặc biệt Trường Lang( Long corridor) dài hơn cây số với 10,000 bức
tranh h́nh ảnh màu sắc hài ḥa trang hoàng trên vách gỗ quư thật công phu tuyệt
mỹ.Đến cuối corridor, có một chiếc thuyền khá lớn toàn bằng cẩm thạch ( Marble
boat) như một biểu tượng của sự xa hoa hào nhoáng của chế độ quân chủ phong kiến
ngày xa xưa.
Sau một ngày thăm viếng thỏa thích và học hỏi, chúng tôi dùng cơm chiều tại một
restaurant ngay trung tâm Beijing. Cũng nên nói trước là trong suốt chuyến đi
chúng tôi ăn toàn là nhà hàng quốc doanh, mà đă nghe tới hai chữ quốc doanh là
mọi người ngán tới cổ luôn , cái thứ business mà không có cạnh tranh th́ khá cái
nỗi ǵ.
Trong tiệm ăn, chúng tôi trao đổi kinh nghiệm xem trong ngày đă học hỏi và enjoy được những ǵ. Có ba chuyện được lưu ư nhất là: Chị Tuyết Montreal “ được “ thối 150 đồng Nhân Dân Tệ giả ( đúng là Nhân Dân ... Tệ ...thiệt ), chị Tâm Vancouver bị rạch bóp may mà chưa mất ǵ.Ngoài ra dân Trung Hoa bán hàng thách giá quá cao đến độ người mua không biết phải trả giá thế nào cho đúng, một món hàng chỉ đáng giá độ 10 yuan mà họ thách giá đến 250 yuan để rồi con mồi du khách trả giá 30, 40 yuan th́ họ ... vẫn bán với bộ mặt đau khổ của người bị ép bán giá bèo. Cũng có chuyện vui là street vendor ra giá một món hàng là 300 yuan, một du khách trả 20 yuan cho nó đi khuất mắt không ngờ nó chịu bán nhưng nếu khách đưa nó exactly change th́ nó thối thoát bỏ đi, c̣n nếu khách đưa tiền large bill th́ nó bán liền để thối tiền... giả. Thấy ghê chưa!.
Vạn Lư Trường Thành ( The Great Wall), một biểu tượng của Trung Quốc : Ngày thứ
hai tại Beijing, chúng tôi đi thăm Vạn Lư Trường Thành (VLTT),
đây
là mục đích chính yếu của chuyến du ngoạn v́ VLTT chính là h́nh ảnh tiêu biểu
nhất của Trung Quốc. Nói đến Trung Quốc là nói đến VLTT và ngược lại. VLTT cũng
được xếp là một trong 7 kỳ quan thế giới . Chính phi hành gia Neil Armstrong của
phi thuyền Apollo đă tuyên bố VLTT là cấu trúc của địa cầu dễ nh́n thấy nhất từ
không gian bao la. VLTT dài 5,600 km chạy dài suốt biên giới phía Bắc được xây
cất từ thời Tần Thủy Hoàng ( cách nay gần 2000 năm lúc đó Trường Thành gọi là Cư
Dung Quan)) để ngăn chận các rợ Hung Nô, Khiết Đan, Mông Cổ... vượt biên giới
đánh phá Trung Hoa. Sự thực trước đó nhiều phân đoạn Trường Thành đă được các
nước Yên , Triệu , Ngụy xây cất, sau Tần Thủy Hoàng chỉ cho nối lại kéo dài
thành mộtTrường Thành duy nhất dài cả ngàn cây số. Trường Thành lúc bấy giờ là
cả một công tŕnh khổ sai xây dựng bằng máu và sinh mệnh của một triệu nhân công
gồm tội nhân, quan sai phạm lỗi, nho sĩ , dân nghèo...dưới sự giám sát sắt máu
của ba trăm ngàn quân lính. Tính ra đă có hơn 900,000 người bỏ ḿnh v́ đói khát
kiệt lực và thân xác được chôn ngay dưới chân Trường Thành giữa những tiếng than
khóc thấu chín tầng trời và nước mắt tràn ngập đại dương của toàn thể người dân
bất hạnh. Đến đời nhà Minh, Trường Thành được tu bổ và tiếp nối công tŕnh có
một không hai của nhân loại. Mặt Bắc của VLTT có những vọng gác giống như các
chiến lũy v́ trực diện hướng địch quân, cạnh Nam th́ chỉ là một bờ thành nhỏ v́
ở trong nội địa.Đỉnh cao nhất của VLTT là Capital Tower cao 1000m trên mặt biển.
Riêng đoạn chúng tôi thăm viếng cách Beijing 65 km về hướng Tây Bắc và từ mặt
đất lên tới đỉnh cao nhất của khoảng Trường Thành này có 1878 bậc. Vừa leo lên
được lối 50 bậc là tới điểm khởi hành với tấm bia đá khắc câu nói của Mao Trạch
Đông :” Bất đáo Trường Thành phi hảo hán” Câu nói đầy challenge như thế đă khiến
64 du khách chúng tôi đều không muốn ḿnh “ phi hảo hán” nên quyết tâm leo lên
tới đỉnh. Muốn th́ muốn vậy chứ “ lực bất ṭng tâm” , toàn là những ông già bà
già “ lục thập nhi nhĩ thuận “ cả th́ chỉ mỗi việc leo lên giường biết đă xong
chưa nói ǵ đến việc leo đến 1878 bậc. Thế cho nên hầu hết là chỉ leo độ ba, bốn
trăm bậc là nín thở trở về. Chỉ có số ít người là lên tới đỉnh mà thôi. À! Quên
nói thêm là leo lên đă khó mà leo xuống lại càng khó hơn v́ nh́n xuống thấy vực
sâu hun hút nên chóng mặt thấy mồ luôn. Vừa đi xuống vừa mệt mỏi lại sực nhớ đến
câu thơ Hồ Xuân Hương ”Mỏi gối chồn chân cũng phải trèo” mà thấy quê xệ luôn.
Nhưng dù sao trèo kiểu “ đầm đ́a lá liễu giọt sương mai “ của bà Hồ Xuân Hương
th́ phê hơn nhiều , hèn chi mà “ hiền nhân quân tử ai mà chẳng ”
Sau một ngày “ leo trèo” đừ người, chúng tôi được tẩm bổ lại
bằng món Peking Duck rất “hẩu sực” rồi về khách sạn order massage ( có 20 mỹ kim)
để pump up the energy cho ngày hôm sau.
Điện Thiên Đàn ( Heaven Temple) : Theo tài liệu phát trước và cũng theo lời cô
Angela th́ điện Thiên Đàng ( chữ Đàn không có g) được xây cất từ đời vua Minh
Thành Tổ ( Vĩnh Lạc ) để các vị Thiên Tử đến cầu Trời cho mưa thuận gió ḥa ,
quốc thái dân an. Như vậy Thiên Đàng phải dịch là God Altar th́ đúng hơn thay v́
Heaven Temple. Tại điện Thiên Đàn , có nhiều bông hoa màu sắc rực rỡ được cắt
tỉa thành những h́nh học rất công phu.
Đền Lạt Ma ( Latma Temple) : Buổi chiều chúng tôi đến thăm đền Lạt Ma c̣n gọi là
Tibetan Temple v́ đó là cấu trúc của Phật Giáo Tây Tạng. Đó cũng là nơi hoàng đế
Vĩnh Lạc nhà Minh lưu ngụ trước khi soán ngôi cháu ḿnh là Huệ Đế. Nơi đây có
tượng Phật Buddha Lion cao nhất thế giới 26 m ( 16 m trên mặt đất và 8 m âm dưới
đất).
Trong cuộc Cách Mạng Văn Hóa ( Cultural Revolution 1966-1976) , nhà nước Trung
Cộng định san bằng tất cả chùa chiền, di tích lịch sử văn hóa, may nhờ có Thủ
Tướng Châu Ân Lai can thiệp nên ngày nay Trung Quốc mới c̣n có những thắng cảnh
như vậy . Lúc đó, chairman Mao tuyên bố thứ tự 5 giai cấp xă hội là:
- Công nhân ( Workers)
- Nông dân ( Farmers)
- Quân đội ( Soldiers)
- Trí thức ( Scholar)
- Doanh nghiệp (Business)
Thực ra chỉ có 3 giai cấp công nông và vệ binh được đề cao c̣n 2 giai cấp kia
chỉ là cỏ rác và hậu quả đă đưa đất nước Trung Hoa đến t́nh trạng phá sản toàn
diện.
Sau 3 ngày thăm viếng Beijing, chúng tôi nhận thấy thành phố có chuyển ḿnh ít
nhiều theo thế giới tư bản, cũng sầm uất nguy nga theo cấu trúc Tây phương, xe
cộ tấp nập đủ loại , phương tiện chuyên chở công công khá nhiều ( có cả xe bus 2
tầng như Anh Quốc), làm ăn cá thể tự do. Beijing là h́nh ảnh tương phản giữa cũ
mới, giàu nghèo , cộng sản và tư bản. Có những khu nhà chọc trời khang trang bên
cạnh nhà ổ chuột tồi tàn thiếu vệ sinh, nếu có nhiều xe hơi bóng lộn lăn bánh
trên đường phố th́ cũng có vô số xe đạp chen chúc nhau trên khắp nẻo đường. Bên
cạnh quư vị tư bản đỏ phung phí tiền như nước th́ cũng có quá nhiều người ăn xin
( kể cả trẻ con ) tại các địa điểm du lịch làm mất đi vẻ mỹ quan thành phố và
cũng làm du khách thấy chút mũi ḷng. Buôn bán thách giá chín tầng mây cũng là
một tệ nạn xă hội, nó làm người mua không biết đường đâu mà ngă giá, lại c̣n có
chuyện lưu hành tiền giả, thối bạc giả, móc túi , chụp giựt mà ít thấy các đấng
“ bạn dân “ đâu cả. H́nh như thách giá là truyền thống của xă hội Cộng Sản hay
sao mà ngay cả xí nghiệp quốc doanh với policy là fixed price nhưng giá cả cũng
thực là trời ơi đất hỡi ! Điển h́nh là xí nghiệp quốc doanh National Paint ghi
giá nhất định bốn bức tranh Xuân Hạ Thu Đông là 500 $ US, anh Sơn ( từ Los
Angeles) trả giá đùa chơi là 200 $ US . Thực vậy , tất cả nhân viên bán hàng đều
lắc đầu và c̣n cười cợt là anh trả giá qua thấp dưới cả giá thành nữa và yêu cầu
anh trả thêm nhưng Sơn lắc đầu và trở ra xe bus. Ô ḱa! Nhưng khi Sơn vừa dợm
bước lên xe th́ bỗng có bàn tay đàng sau níu anh lại , hóa ra là thằng bán hàng
quốc doanh rượt theo anh tới nơi để bán theo cái giá mà ngay trước đó anh tưởng
rằng quá rẽ mạt.

Một tệ nạn khác nữa là xe cộ chạy loạn cào cào , đủ loại xe hơi lớn nhỏ, xe xích
lô máy, xe đạp, xe thồ...cứ hiên ngang mà chạy như chỗ không người. Xe chạy cả
trên vĩa hè dành cho người đi bộ, xe chạy cả trên lane ngược chiều, xe chạy
thẳng, xe quẹo trái, xe quẹo mặt cứ tự nhiên chạy, chẳng ai nhường ai. Do đó,
nếu có dịp đến Beijing, bạn nên nhớ cho rằng ở đó chỉ có người tránh xe chứ xe
không có tránh người đâu. Lạ một điều là ít có tai nạn xe cộ và có lẽ tài xế Bắc
Kinh là tài xế giỏi nhất thế giới. Điều làm “nản ḷng chiến sĩ “ nhất là trong
suốt cuộc hành tŕnh ngày nào cũng có tiết mục đi thăm xí nghiệp quốc doanh độ
2,3 tiếng để quảng cáo hàng nhà nước và moi ngoại tệ du khách. Đây có lẽ là
chính sách bắt buộc nên tất cả du khách vàng trắng đen đỏ ǵ cũng phải theo
chương tŕnh đó. Ngoài ra giấy bathroom tissue là một thứ xa xỉ ở Trung Quốc nên
bất cứ lúc nào du khách cũng thủ sẵn bên ḿnh chứ nếu không th́ có ngày phải
cười đau khóc hận. Kỹ nghệ du lịch là nguồn tài nguyên chính yếu của nhà nước ,
nó liên hệ dây chuyền đến các lănh vực khác như khách sạn, nhà hàng, chuyển vận...
nên tất cả đều “quốc doanh”. Đó cũng là nét đặc thù của chế độ Cộng Sản.
Người Trung Hoa truyền thống rất thích h́nh ảnh chiếc lồng đèn đỏ ( chắc các bạn
có xem phim The red lantern do người đẹp Cũng Lợi đóng) và sư tử nên ở đâu cũng
thấy lồng đèn đỏ và tượng chạm trổ sư tử kích thước khác nhau.
Buổi chiều cuối cùng ở Beijing , sau khi đi ăn tại một nhà hàng Thái có phụ diễn
ca nhạc, chúng tôi từ biệt người đẹp Angela để đáp xe lửa đi Tây An, một thời
vang bóng với tên ngày xưa là Trường An, kinh đô của 13 triều đại nhà Tần, Hán ,
Đường và Minh. Đến Tây An vào sáng sớm, chúng tôi được local guide là cô Linda
đưa về khách sạn rất gần đó để ăn sáng và chuẩn bị đi thăm :
Tường thành Tây An: Tây An ( Si An) nguyên thủy là đất của nhà Tần vào thời bạo
chúa Tần Thủy Hoàng khởi công xây Vạn Lư Trường Thành, đốt sách chôn học tṛ.
Giai thoại tráng sĩ Kinh Kha vượt sông Dịch Thủy ám sát hụt Tần ThủyHoàng cũng
tại đất Tây An này. Đó cũng là quê hương của hai nhân vật lănh đạo Cộng Sản nổi
tiếng, một sắt máu, một ôn ḥa là Mao Trạch Đông và Châu Ân Lai. Tường Thành Tây
An là một bức thành dài hơn 20 km chạy dọc suốt thành phố như một chiến lũy bảo
vệ kinh đô.
Trong phần giải thích, Linda nhấn mạnh là có 3 thành phố tiêu biểu cho nét văn
hóa đặc trưng theo thời gian là: Tây An, Bắc Kinh và Thượng Hải. Nhiều sử gia
Trung Quốc nói muốn t́m hiểu nền văn minh lịch sử Trung Hoa trong 200 năm cận
đại th́ đến Thượng Hải, 2000 năm th́ đến Bắc Kinh, và 5000 năm trước nữa th́ hăy
đến Tây An ( Trường An).
Đặc biệt người Trung Hoa theo đạo Hồi nhiều nhất ở Tây An ( hơn 60000 tín đồ).
Đến đây thiết tưởng cũng đi ngược ḍng lịch sử về xuất xứ đạo Hồi tại Trung Hoa.
Ngày xưa, khi giáo chủ Mohamet chinh phục thế giới có viết thư gởi cho ba vị đại
đế thời bấy giờ là Héraclius, vua La Mă , Hoàng Đế Ba Tư Khosroès và vua Đường
Thái Tôn (Thế Dân) của Trung Hoa. Héraclius đuổi sứ giả về mà không thèm nhận
thư, Khosroès xé bức thư, chỉ có Thế Dân khoáng đạt hơn cả nên cho người Á Rập ở
Trung Hoa được xây cất thánh đường và phát triển Hồi Giáo nên từ đó tín đồ Hồi
giáo ở Tây An là đông nhất. Tưởng cũng nên nói thêm là Thế Dân được các sử gia
Trung Quốc xem là vị vua anh minh lỗi lạc nhất nước Trung Quốc nếu không muốn
nói là vĩ nhân.
Chùa Đại Nhạn : Buổi chiều cùng ngày, chúng tôi đến thăm chùa Đại Nhạn với ngọn
tháp cao 64 m, với Tàng Kinh Cát, nơi thầy Đường Tăng Tam Tạng Trần Huyền Trang
lưu giữ 657 bộ kinh thỉnh từ Tây phương ( Ấn Độ) . Thầy Huyền Trang đă một ḿnh
vượt qua sa mạc Qua Bích dài 500 km tới nước Cao Xương được vua nước đó kính nể
trọng đăi , rồi leo núi Thông Lănh cao 7.200 m , vượt qua dăy Thiên Sơn, đi theo
con đường lụa ( Silk Road) tới Thiết Môn Sơn một nơi hiểm trở lam sơn chướng khí.
Từ đây, Ngài theo hướng Đông Nam xuyên qua nhiều nước nhỏ ṿng qua Đại Tuyết Sơn
rồi vào Tây Trúc. Cuộc hành tŕnh hiểm nguy gian khổ kéo dài 16 năm vượt 30.000
km qua 128 nước của Ngài Huyền Trang đă được nhà văn Thị Nại Am thần thoại hóa
qua bộ truyện Tây Du diễn nghĩa mà tôi chắc tất cả chúng ta đă một thời say mê
Tôn Ngộ Không khi c̣n mài đủn quần ở ghế nhà trường. Trước khi khi ra về chúng
tôi đă cố chạy qua bên kia đường để chụp được tượng Thầy Tam Tạng ở phía trước
cổng chùa.
Buổi chiều chúng tôi đi xem tŕnh diễn văn nghệ đời Tần với nhiều vũ công tuyệt
sắc trong trang phục co åtruyền .
Hồ Thanh Cung (Hot Spring) : Đây là cung điện của Dương Quư Phi thứ phi của vua
Đường Huyền Tôn ( Đường minh Hoàng nổi tiếng với huyền thoại du nguyệt điện). Ở
đây có bức tượng điêu khắc tuyệt mỹ của giai nhân Dương Quư Phi đang khỏa thân
tắm mà du khách tranh nhau chụp ảnh kỹ niệm. Dương Quư Phi tên thật là Dương
Ngọc Hoàn vốn là vợ Thọ Mao Vương tức là dâu của vua Huyền Tôn . Huyền Tôn là
một vị vua tài hoa nghệ sĩ đa t́nh nên trước sắc đẹp tuyệt trần của Ngọc Hoàn (
từng được tôn vinh là một trong tứ đại mỹ nhân Trung Hoa), ông đă mắc tội loạn
luân v́ đă đem Ngọc Hoàn vào làm thứ phi tức Dương Quư Phi. Lợi dụng sự sủng ái
của Huyền Tôn, nàng đưa anh là Dương Quốc Trung làm hữu tướng thao túng mọi quốc
sự. Ba em gái và hai em trai nàng đều được phong tước tạo nên hệ thống siêu
quyền lực khống chế cả triều đ́nh, ngoài ra nàng c̣n nhận loạn tướng An Lộc Sơn
làm con nuôi ( cái nầy chắc là con nối ruột ) gây nhiều bất măn trong quan quân
và dân chúng. Cho nên lúc An Lộc Sơn cùng với đám bộ lạc Hồ và Khiết Đan nổi dậy
tấn công nhà Đường, Huyền Tôn cùng Dương quư Phi với Dương Quốc Trung và thuộc
hạ phải bỏ kinh thành Trườøng An chạy vào đất Thục .Đến lúc này th́ tướng sĩ ta
thán nổi giận giết Dương Quốc Trung và 2 người em gái Dương Quư Phi và yêu cầu
Huyền Tôn phải chém nàng th́ họ mới hi sinh tính mạng để bảo vệ giang sơn nhà
Đường. Trước áp lực mạnh mẻ này, vua Huyền Tôn mặc dù thương yêu rất mực ái phi
của ḿnh cũng phải nuốt lệ ban lệnh tam bang trào điển người thương. Và trong 3
h́nh phạt tam bang trào điển ( thuốc độc, chém đầu, treo cổ ) mỹ nhân đă đau đớn
chọn h́nh phạt thứ ba, mượn dăy lụa đào kết thúc cuộc đời hồng nhan bạc mệnh lúc
vừa mới 36 xuân xanh cho đúng câu:
Mỹ nhân tự cổ như danh tướng
Bất hứa nhân gian kiến bạch đầu
Trong phút giây cảm thương thân phận giai nhân, tôi vội ghi lại mấy vần thơ như
sau:
Dương Phi sắc nước khuynh thành
Hồng nhan bạc mệnh đoạn đành thế sao
Ba mươi sáu tuổi chiêm bao
Niềm thương hậu thế ngấm vào nét hoa
Mộ Tần Thủy Hoàng : Rời Hot Spring với nỗi chạnh ḷng thương tiếc mỹ nhân Dương
Ngọc Hoàn, chúng tôi đến thăm mộ vua Tần Thủy Hoàng một vị vua nổi tiếng tài ba
và cũng tàn ác nhất. Ở đây cũng xin mở dấu ngoặc để ca ngợi tài lái xe của tài
xế Tây An. Mấy ngày trước đây chúng tôi đă khâm phục tài xế Beijing th́ ở Tây An
lại bội phục hơn. Chiếc bus to lớn kềnh càng đậu trong một góc hẻm với bao nhiêu
chướng ngại đàng sau như xe lớn xe nhỏ, du khách, người bán dạo tấp nập ngổn
ngang mà cứ nghĩ là chỉ chạy thẳng vào đă tháo mồ hôi vậy mà khi back up, anh
tài xế chỉ đi một cái vèo là ra đến lộ không có màn xích tới xích lui lôi thôi.
Vào tới mộ Tần Thủy Hoàng th́ ngoài mộ chính ra, chúng tôi thấy một ngôi mộ
khổng lồ với 10.000 binh lính bằng đất sét đầy đủ đội h́nh khí giới chứng tỏ cả
một công tŕnh lịch sử. Ngôi mộ được khám phá năm 1976 bởi 3 nông dân hiện vẫn
c̣n sống ở Tây An.
Tô Châu ( Zuzhou)Xứ của giai nhân : Trưa cùng ngày chúng tôi ra phi trường Tây
An bay tới Shang Hai ( Thượng Hải) được local guide là Tom đưa ra xe bus đi Tô
Châu. Tom vốn là người Hàn Châu nên lúc đến Tô Châu, chúng tôi lại được local
guide khác là cô Jessica hướng dẫn.
Tô Châu nổi tiếng là quê hương của người đẹp Trung Hoa mà chúng ta đă từng nghe
qua bản nhạc “ Bên cầu biên giới “ của Phạm Duy :
Sống trong ḷng người đẹp Tô Châu
Hay là chết trên ḍng sông Danube
Tô Châu có nhiều sông rạch chằng chịt như mạng lưới mà người ta phải dùng ghe
xuồng di chuyển nên thành phố c̣n được gọi là “ Venice Đông Phương” . Ngoài ra
lụa Tô Châu nổi tiếng nhất thế giới nên khi đến thăm cơ xưởng dệt lụa, phe ta
đều “ rinh “ về mỗi người ít nhất là ba bốn cái mền lụa ( silk blanket) mỗi cái
lối 200 $ US.
Qua sự tŕnh bày dí dỏm của Jessica.chúng tôi c̣n biết giai thoại vui vui về
bánh dầu cháo quảy. Số là Nhạc Phi một danh tướng đời Tống và Tần Cối quân sư
nịnh thần đều xuất thân từ Tô Châu. Tần Cối tư thông với giặc Kim muốn dâng nước
cho giặc nên tâu rỗi với vua Tống Cao Tôn (1127-1162) giết vị trung thần tài ba
đởm lược là đại tướng Nhạc Phi. Dân Tô Châu căm thù Tần Cối nên truyền nhau nắn
2 cục bột dài dính vào nhau như h́nh tượng của Tần Cối và vợ rồi quăng vào chảo
dầu sôi như chiên sống tên gian thần. Từ đó dân gian ta có món dầu cháo quảy ăn
với cháo ḷng, hủ tiếu , phở th́ hết xẩy. Hiện nay, ở Hàng Châu ( kinh đô Nam
Tống) c̣n một ngôi đền lộng lẫy thờ Nhạc Phi.
Lưu Viên hay Vương Sư Viên(Lingering Garden):Đây
là dinh cơ đồ sộ của Vương viên ngoại thời Đường không thua kém ǵ cung điện vua
chúa.
Đồi Hổ (Tiger Hills) : Sau đó, chúng tôi được đưa thăm Đồi Hổ xây cất từ thời
Nhà Nguyên với nhiều màn múa cổ truyền. Đồi Hổ cách 4 km phía Tây Bắc thành phố
Tô Châu. Vua Hạp Lư thời Xuân Thu (498 trước Tây Lịch) khi mất được chôn cất tại
đây đến 3 ngày sau trên mộ vua xuất hiện một con cọp trắng do đó người ta mới
gọi là Đồi Hổ. Trên Đồi Hổ có ngọn tháp 7 tầng h́nh bát giác cao 54m h́nh thể
nghiêng nghiêng trông giống như tháp Pise bên Ư.
Đến chiều theo chương tŕnh sẽ là mục thăm viếng di tích lịch sử mà tôi đă từng
mơ ước từ thuở nhỏ:
Hàn San Tự(Hanshan Temple) : Nhắc đến Hàn San Tự là nhắc đến bài thơ tứ tuyệt
bất hủ Phong Kiều Dạ Bạc của thi hào Trương Kế thời thịnh Đường. Bến Phong Kiều
thuộc thành Cô Tô ( tên xưa của Tô Châu ) và chùa Hàn San đă đi vào lịch sử văn
học Trung Hoa và thế giới qua bài thơ bất hủ trên. Chùa nguyên thủy do hai vị
cao tăng trụ tŕ là sư Hàn San và sư Thạch Đức( Shuda). Trước khi 2 cao tăng quy
y th́ đă xảy ra chuyện vợ Hàn San một lần vô t́nh đắp chăn cho Thạch Đức để
chồng hiểu lầm gây bao hệ lụy cho 3 người và sinh ra huyền thoại tiếng chuông
chùa Hàn San. Tiếng chuông đại hồng chung chùa Hàn San có tiếng ngân rất lớn
vang dội cả vùng trời.
Chuyện kể, Trương Kế một hôm hỏng thi buồn t́nh xuôi thuyền xuôi Nam tới bến
Phong Kiều thấy phong cảnh tịch mịch huyền hoặc mới bỏ neo thuyền ngủ đêm. Cảnh
trời đêm ánh trăng mờ chiếu ánh sáng hắt hiu trên hai hàng phong ủ rũ bên bờ
sông mờ ảo qua làn sương mỏng lung linh cộng thêm ánh lửa vàng vọt tự nhữngchiếc
thuyền câu mệt mỏi sau một ngày dăi dầu cát bụi đă gợi nguồn cảm hứng cho nhà
thơ đặt bút viết nên 2 câu:
Nguyệt lạc ô đề sương măn thiên
Giang phong ngư hỏa đối sầu miên
Mới đặt được hai câu thơ tuyệt vời tức cảnh trên , thi nhân bỗng trở nên bí lối
không thể nặn ra thêm hai câu thơ nữa để kết thúc bài thơ tứ tuyệt. Giữa lúc đó
th́ trong chùa Hàn San , sư cụ trụ tŕ cũng hứng thú đặt ra hai câu thơ:
Sơ tam sơ tứ nguyệt mông lung
Bán tợ câu liêm bán tợ cung
Rồi cũng như Trương Kế, sư cụ cũng bị tịt ng̣i luôn, may thay chú tiểu theo hầu
sư cụ cũng thuộc loại sính thơ nên nhảy vào tiếp Thầy bằng hai câu:
Thùy để kim bôi phân lưỡng đoạn
Bán trầm thủy để bán phù không
Ráp lại 2 câu đầu của sư phụ với 2 câu tiếp của chú tiểu thành bài tứ tuyệt
tuyệt vời. Sư phụ mừng rỡ ra lệnh chú tiểu gióng tiếng chuông chùa để tạ lễ Phật
và tiếng chuông ngân vang lanh lảnh nửa đêm đă tạo thi hứng cho Trương Kế viết
hai câu kế tiếp :
Cô Tô thành ngoại Hàn San Tự
Dạ bán chung thanh đáo khách thuyền
để hoàn thành một bài thơ bất hủ lưu truyền hậu thế.
Có nhiều bài dịch hai bài thơ nầy , tôi chỉ xin ghi ra đây hai bài tiêu biểu.
Bài thơ sư cụ và chú tiểu:
Mùng ba mùng bốn ánh trăng lung
Nửa giống câu liêm nửa cánh cung
Ai ném chén vàng đôi mảnh vỡ
Nửa ch́m đáy nước nửa trời khung
( Việt Thao)
Bài thơ của Trương Kế:
Trăng tà tiếng quạ lẫn sương rơi
Sầu đượm hàng phong lửa giấc chài
Ngoài ải Cô Tô thuyền vắng vẻ
Nửa đêm chuông vẳng đến thuyền ai
( Trần trọng San)
Để hiểu rơ thêm ngoại cảnh tạo nên bài thơ, thiết tưởng cũng nên nói sơ khung
cảnh chùa: chính diện là con sông nhỏ chảy sát bên khuôn viên chùa , có hai
chiếc cầu bắt ngang mà chiếc gần chùa nhất là Phong Kiều , xa hơn nữa là Giao
Kiều và thi hào Trương Kế đă neo thuyền ngay bến Phong Kiều.
Bên hông chánh điện, có tấm bia lớn khổ lối 1m x 1.5m khắc chữ đỏ nguyên bài thơ
Phong Kiều Dạ Bạc. Đứng nh́n bài thơ cổ nhân, ḷng tôi thấy lâng lâng rào rạt
như ḥa nhập vào âm điệu nhẹ nhàng thánh thoát của bài thơ.
Hàng Châu(Hang Zhou) thành phố của cảnh đẹp : Từ Tô Châu, chúng tôi đáp xe bus
tới Hàng Châu thành phố đẹp nhất nước. Dân gian Trung Quốc có câu:
Live in Tô Châu ( thành phố có nhiều giai nhân)
Travel in Hàng Châu ( phong cảnh đẹp)
Eat in Quảng Châu( thức ăn ngon trong đó có Cantonese fried rice)
Die in Liễu Châu ( gỗ ở Liễu Châu tốt nhất, làm ván đóng ḥm 50 năm chưa mục)
Trước tiên chúng tôi đi cruise trên Tây Hồ là một trong 5 thủy lộ chính của Hàng
Châu:
1) Tây Hồ ( West Lake)
2) Hổ mạch (Tiger spring )
3) Đại Vận Hà ( Grand Canal) nối liền từ Bắc Kinh tới Hàng Châu được đào dưới
thời vua Đường Cao Tôn.
4)Sông Tiền Đường( Qin Tang River) nơi Kiều trầm ḿnh
5) Vũ Giang ( Rain River)
Chuyến cruise có lẽ để fill up chương tŕnh mà thôi chứ không ǵ đáng nói.
Linh Aån Tự : Kế tiếp chúng tôi thăm Long Ẩn Tự có tượng Phật Thích Ca cao 19,5m
rồi viếng sở trà Long Tĩnh ( Dragon Well) , từ trước tôi đă nghe nhiều người ca
ngợi trà này nhưng khi uống thử th́ chẳng thấy ǵ đặc sắc, thua xa trà bông lài,
bông ngâu mà ta thường uống. Chắc nó chỉ là loại green tea tốt cho sức khỏe mà
thôi.
Ở chặng cuối cùng, chúng tôi đáp xe bus lên Thượng Hải thành phố lớn nhất nước.
Trên đường đi, chúng tôi ghé lại một thi trấn nhỏ là Thủy Hương( Water Town) và
dạo thuyền trên một khúc sông.
Cũng trên đoạn đường này, Sunny ( whole trip guide) đă lớn tiếng kết án phong
trào Cách Mạng Văn Hóa của Chairman Mao , bằng giọng nói vừa xúc động vừa căm
phẩn, Sunny tố cáo Mao hành động sai lầm thất nhân tâm suưt đưa cả nước tới chỗ
phá sản tận cùng, may nhờ có Đặng Tiểu B́nh sáng suốt thức thời cứu nguy Trung
Quốc. Tất cả du khách trên xe bus đă nồng nhiệt hoan hô em và xem như đó là một
dấu hiệu của sự cởi mở tự do dù trong muôn một của chế độ. Thử hỏi tại Việt Nam
ngày nay, đố ai dám phê phán tên tội Hồ Chí Minh về tội phản quốc sát nhân , đưa
cả một quốc gia dân tộc xuống hố bần cùng đói rách diệt vong như ngày nay!!!
ShangHai,một nền văn minh tân tiến của Trung Hoa:
Tới Thượng Hải, mọi người đều hoa mắt với nét tối tân của thành phố. Thảo nào cả
dân tộc Trung Hoa tự hào rằng Shang Hai là một New York của Đông Phương. Với
diện tích 6.000 km2 và dân số 18 triệu, Thượng Hải là thành phố lớn nhất Trung
Hoa . Xin ghi dưới dây thứ tự các thành phố lớn :
1) Thượng Hải ( 18 triệu dân)
2) Bắc Kinh ( 16 triệu)
3) Vũ Hán ( 12 triệu)
4) Tây An ( 7 triệu)
5) Hàng Châu ( 6 triệu)
Niềm hănh diện của Thượng Hải là hệ thống xe lửa tốc hành nhanh nhất thế giới (
hơn cả Nhật) tốc độ 430 km/ giờ .
Địa điểm đầu tiên chúng tôi viếng thăm là khu Du Viên và Ngoại Đàn. Riêng khu
The Bund ( Băi Thượng Hải) là khu công viên ngày xưa đế quốc Anh treo tấm bảng
lớn “ No dogs and Chinese allowed “ mà khi xem phim “Tinh Vơ Môn” chúng ta thấy
Lư Tiểu Long tức giận đá văng tấm biển kỳ thị đó đi.
Có đi xem khu thương mại với những cao ốc, tower cao ngất trời mới thấy cái đồ
sộ sầm uất của Shang Hai, một thời nhượng địa cho Anh Pháp Mỹ. Thành phố cấu
trúc rập khuôn Âu Mỹ và hoàn toàn Westernize. Shang Hai chia 2 khu vực rơ rệt:
khu Đông xưa cổ ,khu Tây tráng lệ nguy nga. Du Viên ngay trung tâm chợ có lẽ là
thắng tích cổ xưa duy nhất c̣n sót lại của Shang Hai. Nó như một cô gái Á Đông
sinh trưởng tại Tây Phương mặc dù ḥa nhập vào nếp sống xứ người nhưng vẫn c̣n
giữ trong tâm hồn ít nhiều chất Đông Phương. Sông Hoàng Phố rộng lớn ngăn đôi
thành phố được nối liền bằng 6 cây cầu treo dài và một đường hầm tối tân.
Đêm cuối cùng tại Shang Hai , chúng tôi đi xem một acrobat show thật hào hứng
ngoạn mục. Chả trách ǵ Trung Quốc luôn đoạt nhiều huy chương về bộ môn này
trong các cuộc tranh tài Thế Vận Hội.
Ngày hôm sau, chúng tôi đáp máy bay đến phi trường Narita ( Tokyo) và về Toronto
chấm dứt chuyến du ngoạn 13 ngày trong thích thù và mệt mỏi.
Mississauga tàn Thu 2005
Nguyên Trần